Makijaż (fr. maquiller: fałszować, szminkować) znany również jako ang. make-up – kosmetyki upiększające nałożone na skórę (szczególnie twarzy). Termin ten może oznaczać również samo nakładanie kosmetyków.

Słowem makijaż oznacza się zarówno preparaty, efekt jak i czynności polegające na kosmetycznym upiększaniu twarzy poprzez malowanie,szminkowanie czy pudrowanie.

Makijaż pomaga wyeksponować urodę, podkreślić jej subtelność, zamaskować niedoskonałości cery. W pewnym stopniu, w określonych warunkach, także wyraża osobowość. Dzięki jego rozmaitym technikom można upozorować twarz na idealną i zdrową. Pożądanym efektem makijażu jest jak najdoskonalsze zbliżenie wyglądu do aktualnie obowiązującego kanonu piękna i urody.

Makijaż na przełomie wieków stale się zmieniał, dostosowując się do obowiązujących kanonów piękna. Malowali się zarówno mężczyźni jak i kobiety, a sztuka ta uznana została za jedną z najstarszych na świecie. Sztuka malowania ciała znana była już człowiekowi pierwotnemu, stosowana jest do dziś przez plemiona i ludy całego świata jako część obrządków rytualnych. Wywodzi się z niej również tatuaż.

W starożytnym Egipcie kobiety malowały powieki barwnikiem ze sproszkowanych minerałów, używały ponadto szminki, pudru, różu do policzków, czernidła do rzęs, farb do włosów i lakierów do paznokci (zachowane dzieła sztuki z tamtego okresu ukazują szeroki asortyment przyborów kosmetycznych stosowanych podczas toalety). Starożytna Grecja wprowadzając sztukę teatralną korzystała z możliwości poprawienia rysów twarzy aktorów grających w amfiteatrach. Wojownicy malowali twarze w tzw. barwy wojenne.

Wiadomości z dziedziny najdawniejszej wschodniej kosmetyki są bardzo skąpe, często bowiem należały do wiedzy tajemnej, pilnie strzeżonej przez kapłanów. Na przykład w starożytnej Japonii makijaż był bardzo zaawansowaną sztuką, ale o bliższe szczegóły trudno. Do naszych czasów dotarły tylko informacje, że malowanie się Japonek, szczególnie gejsz, przypominało niemal charakteryzację, a japońskie łaźnie są starsze od słynnych łaźni rzymskich o wiele stuleci.

Szczególny okres nasilenia makijażu w rejonie Europy przypada na okres baroku i klasycyzmu, kiedy to Wersal wyznaczał kanony mody europejskiej, a we Francji lekarze zakazywali mycia się, sądząc, że sprzyja ono szerzeniu się chorób. Mężczyźni i kobiety nierzadko ograniczali wtedy poranną toaletę do nakładania grubych warstw pudru, stylizując się na aktorów starożytnej Grecji.

Obecnie z makijażem kojarzy się głównie kobiety i modelki, jak również członków subkultur – przede wszystkim punkowej i gotyckiej. Powrót tego typu makijażu zainspirował m.in. rockowy zespółKISS, którego członkowie występowali w latach 70. i 80. z całkowicie zamalowanymi twarzami. Ostatnio modne również stało się zjawisko malowania ciała na specjalne okazje – tzw. bodypainting.